ماهواره های مخابراتی چه هستند؟
ماهواره های مخابراتی چه هستند؟

ماهواره های مخابراتی امکان ایجاد ارتباطات سریع و ارزان را در جهان فراهم کرده اند. به سختی روزی پیدا می شود که در آن دست کم یک بار از ماهواره های مخابراتی استفاده نکرده باشیم. ما تلویزیون تماشا می کنیم، به رادیو گوش می دهیم، تماس تلفنی راه دور می گیریم و از تلفن همراه، دستگاه فکس یا پیجر استفاده می کنیم. همه این کارها را هم به طور مستقیم یا غیر مستقیم با استفاده از ماهواره های مخابراتی انجام می دهیم.


ماهواره مخابراتی (گاهی به به اختصار  comsat نامیده می شود) یک ماهواره مصنوعی مستقر در فضا است که برای اهداف ارتباطات از راه دور به کار می رود. به خاطر وجود ماهواره های مخابراتی، سیگنال های تلفن، رادیو و تلویزیون به صورت زنده به هر نقطه از جهان ارسال می شود.

قبل از پیدایش ماهواره ها، انتقال سیگنال ها در مسافت های طولانی یا غیر ممکن بود و یا مشکل. چنان که می دانیم زمین گرد است در حالی که سیگنال ها در خطوط مستقیم حرکت می کنند. بنابراین سیگنال ها که در خطوط مستقیم حرکت می کنند، نمی توانستند وقتی که حول زمین را می پیمودند خم شوند تا به مقصد دوردست برسند.

امروزه با وجود ماهواره ها که در مدار قرار دارند، سیگنال ها می توانند بلافاصله به سوی فضا فرستاده شوند و سپس به ماهواره دیگری هدایت شوند یا به طور مستقیم به مقصد خود ارسال شوند.

ماهواره ها نقش فعالی در زمینه ارتباطات ایفا می کنند نظیر همین که سیگنال هایی که از زمین می رسد را تقویت می کنند و به مکان دیگری بر روی زمین منعکس می کنند. از سوی دیگر، برخی از ماهواره ها دستگاه های الکترونیکی ای به نام ترانسپوندر حمل می کنند که برای دریافت، تقویت و پخش مجدد سیگنال ها به زمین مورد استفاده قرار می گیرد.

ماهواره های مخابراتی اغلب در مدار ثابت زمینی (geostationary orbit) یا نزدیک به مدار ثابت زمینی قرار دارند. به این ترتیب یک ماهواره ثابت زمینی در ارتفاع مداری بالای 35800 کیلومتر، در همان مدت زمانی که زمین یک بار به دور زمین می چرخد، حول زمین می گردد. بنابراین از زمین ماهواره ساکن و همواره بالای یک منطقه به نظر می رسد.

ماهواره های مخابراتی می توانند در مدارهای بسیار بیضوی نیز قرار گیرند. این نوع مدار تقریباً تخم مرغی شکل است و زمین نزدیک نوک تخم مرغ قرار دارد. در یک مدار بسیار بیضوی، سرعت ماهواره بسته به مکانش در مسیر مداری تغییر می کند. هنگامی که ماهواره در بخشی از مدارش قرار دارد که نزدیک زمین است، به دلیل این که کشش گرانشی زمین قوی تر است سریع تر حرکت می کند.

این به این معنی است که یک ماهواره مخابراتی می تواند بالای منطقه ای از زمین باشد و در بخش طولانی ای از مدارش با این منطقه ارتباط برقرار کند.

به تازگی ماهواره ها در مدار پایین نیز مستقر می شوند. ماهواره هایی که در مدار پایین قرار می گیرند دوره مداری بسیار کوتاه تر از یک روز دارند. بنابراین این ماهواره ها تنها برای مدت زمان کوتاهی در هر بخش زمین که از روی آن عبور می کنند دیده می شوند.

تعداد زیادی از این ماهواره ها مورد نیاز است تا از پوشش لازم اطمینان حاصل شود. گروهی از ماهواره ها که هماهنگ با هم کار می کنند به عنوان صورت فلکی ماهواره ای شناخته می شوند.

یک ماهواره پخش مستقیم، ماهواره ای مخابراتی با قدرت بالا و خاص است که سیگنال ها را به آنتن های ماهواره ای DBS کوچک مخابره می کند. ماهواره های پخش مستقیم همیشه در قسمت بالایی باند Ku (باند فرکانس های مایکروویو) مورد بهره برداری قرار می گیرند.

نمونه هایی از صورتهای فلکی ماهواره ای،  GPS و ایریدیوم و خدمات تلفن ماهواره ای گلابل استار (Globalstar) است.

اولین ماهواره جهان در سال 1957 به فضا پرتاب شد. اولین ماهواره مخابراتی نیز به ارتش آمریکا متعلق بود و score نام داشت. این ماهواره در 18 دسامبر سال 1958 به فضا پرتاب شد. چند سال بعد هم آمریکا و هم اتحاد شوروی سابق تعداد زیادی ماهواره مخابراتی نظامی ساختند و به فضا پرتاب کردند. ولی اولین ماهواره مخابراتی تجارتی تلستار 1 نام داشت که به وسیله آزمایشگاه های بل برای شرکت AT&T ساخته شد و در 10 جولای 1962 به وسیله ناسا پرتاب شد. تلستار1 یک سفینه 80 کیلوگرمی با 1064 فرستنده بود.

در سال 1965 شرکت مخابرات ماهواره ای آمریکا (کامست) با همکاری کنسرسیوم ارتباط از راه دور ماهواره های بین المللی (اینتل ست) پرتاب تعدادی از ماهواره های مخابراتی را آغاز کرد که پایه شبکه جهانی ماهواره های مخابراتی بین المللی را تشکیل داد. اولین ماهواره از این دست اینتل ست اف-1 معروف به ایرلی برد (سحرخیز) نام داشت که در 6 آوریل 1965 پرتاب شد.




0 0